گزارش نمایش مستندهای مجموعا، پوک و قصه بر یاد است در خانه سینما/ فیلمسازی با نادانستهها
شبهای مستند خانه سینما عصر روز گذشته سهشنبه ۲۳ تیر به همت کارگروه نمایش انجمن صنفی کارگردانان مستند و با همکاری خانه سینما و استقبال علاقمندان برگزار شد. این جلسه به نمایش مستندهای «مجموعا»، «پوک»، «قصه بر یاد است» ساخته محمدرضا فرزاد اختصاص داشت.
به گزارش روابط عمومی روزنه هنر از خانه سینما، مصطفی شیری دبیر کارگروه نمایش انجمن کارگردانان مستند و مجری نشست گفت: خوشحالم بعد از مدتها برنامه نمایش فیلم های مستند انجمن صنفی کارگردانان مستند را با فیلمهای قابل تامل محمدرضا فرزاد شروع کردیم.
وی ادامه داد: فیلم های فرزاد در ایران کم دیده شد اما در جشنواره های بین المللی با استقبال خوبی روبرو شده است. شاید امروز اولین نمایش فیلمهای او در یک سالن با این اندازه و با شمایل استاندارد در ایران باشد.
در ادامه این نشست محمدرضا فرزاد گفت: فیلمِ مجموعا درواقع داستانی بود که مدتها قبل خوانده بودم و ترجمه کرده بودم و برایم جالب بود ضمن اینکه رمانی از یک نویسنده فرانسوی خواندم که دیدم با شخصیت مورد نظرم همخوانی داشت و تصور کردم می توانم آنرا تبدیل به فیلم کنم.
وی با بیان اینکه آرشیو فیلم خانوادگی خوبی دارم و در فیلم هایش از آنها استفاده می کند، ادامه داد: در فیلم اولم علاوه بر اعداد بر روی رنگ ها نیز بسبار کار کردیم و مجموعا جزو فیلمهایی است که خودم خیلی دوست دارم.
در ادامه مصطفی شیری درباره فیلم دوم «پوک» توضیحاتی ارائه داد و بیان داشت: پوک بخشی از یک مستند بلند چند اپیزودی است که با همکاری بنیاد ویم وندرس و فیلمسازان ایرانی تهیه شده که اپیزود اول آن ساخته محمدرضا فرزاد است.
محمدرضا فرزاد نیز درباره فیلم پوک بیان داشت: سالها پیش از یکی از دوستان شنیدم ویم وندرس ایران را خیلی دوست دارد اما نمی تواند به ایران بیاید و میخواهد زمینه ای فراهم کند تا چند کارگردان ایرانی فیلم بسازند. چند جلسه با او جلسه آنلاین داشتیم و شش فیلم کوتاه ساخته شد که خوشبختانه فیلم من را دوست داشت.
وی ادامه داد: تجربه جالبی بود زیرا باید درباره مفهوم یک مکان فیلم می ساختیم. دوست داشتم در فیلم کمتر ادم و نریشن داشته باشم. همانطور که می دانید آدم دریچه همذات پنداری است اما من آن را حذف کرده بودم و کلن همیشه سعی کرده ام با نادانستههایم فیلم بسازم.
وی همچنین با تشکر از سام سلیمانی فیلمبردار مستند پوک بیان داشت: از سلیمانی تشکر می کنم که فیلمبرداری فیلم پوک را انجام داد. هرجا که او هست برایم قوت قلب است زیرا به من جرات فیلم ساختن میدهد.
فرزاد با اشاره به مستند «قصه بر یاد است» نیز بیان داشت: فیلم بعدی که با پگاه آهنگرانی در سال ۹۸ کار کردم که کرونا آمده بود یادم می آید. در کافه او نشسته بودم و ناراحت بودم، از من درباره ناراحتی ام سوال کرد و توضیح دادم که از تهیه کننده ام ناراحت هستم. آهنگرانی به من گفت اگر ایده جدیدی داری من تهیه کننده میشوم. او یک سری راش به من داد که ببینم و من خوشم آمد و باهم شروع به ساخت فیلم کردی و من کمی از ادبیات الهام گرفتم و در نهایت این فیلم با کارگردانی مشترک من و پگاه آهنگرانی ساخته شد.
فرزاد خاطرنشان کرد: این فیلم برای حضور در جشنواره های بسیار معتبر خارجی در همان سال انتخاب شد اما ما بنا به دلایلی انصراف دادیم اما در ایدفا به عنوان فیلم اختتامیه انتخاب و نمایش داده شد.
وی با اشاره به اینکه سعی دارد در ساخت فیلم هایش کارکردگرا نباشد، افزود: فیلم دومم، پوک را به شکلی ساختم که مخاطب مفهوم را خودش متوجه شود و نمادی از زندگی در جامعه تمامیت خواه است. یادم می آید در روزهای کرونا بود از پنجره مردم را می دیدم احساس کردم مردم در یک مکعب قرار گرفته اند و به ذهنم رسید که زندگی ادم ها و مکعب ها را بگویم البته نمی دانستم اگر کنار هم قرار بگیرند به چه شکلی می شود. همیشه دوست داشتم با نادانسته هایم فیلم بسازم.
فرزاد خاطرنشان کرد: انگیزه سینمای مستند ما انگیزه های فرمالیسی و ارجمندی است مثل دهه چهل.در تاریخ سینما افرادی بودند که فیلم های بسیار خوبی ساختند مانند محمدرضا اصلانی.
در ادامه این نشست مصطفی شیری نیز گفت: ما در سینمای مستند فیلمهای بلند و میانمدت قابل توجه کم نداریم اما در ساخت فیلمهای مستند کوتاهِ خوب، دچار ضعف هستیم و به همین دلیل سه مستند کوتاهی که امروز دیدیم از این زاویه بسیار قابل توجه است.
فرزاد با بیان اینکه اگر انگیزه ثبت نباشد آرشیو شکل نمی گیرد، گفت: در مستندهای بحران دوربین ها فیلم های داغ احساساتی میسازند و هر ثبتی در این روزها مهم است، از نظر من هر دوربینی مهم است و آرشیو بزرگترین شاهد ما است، هرچقدر میتوانید آرشیو کنید و ضبط کنید.
در انتهای این نشست مخاطبان پرسش و نظرات خود را مطرح و محمدرضا فرزاد نیز پاسخ های خود را ارائه داد.
