نگاهی به سریال «بامداد خمار»؛ خانه‌هایی که دوباره به یاد آوردیم

روزنه هنر؛ یکی از ویژگی‌های قابل توجه سریال «بامداد خمار»، توجه به طراحی صحنه و جزئیاتی است که تلاش می‌کند فضای زندگی در دوره روایت داستان را برای مخاطب قابل لمس کند. خانه‌ها در این سریال فقط محل اتفاق افتادن داستان نیستند؛ بخشی از هویت آن دوره را با خود حمل می‌کنند.

طراحی این خانه‌ها می‌توان معماری اصیل ایرانی را نمایش گذاشته است؛ معماری‌ای که در آن حیاط، حوض، اندرونی و بیرونی و ارتباط میان فضاهای مختلف، بخشی از شیوه زندگی مردم بوده است. حیاط و حوض، در کنار گل‌ها و گلدان‌هایی که در گوشه و کنار خانه نگهداری می‌شدند، فقط عناصر تزئینی نبودند و به فضای خانه زندگی و رنگ می‌دادند.

فرش نیز یکی از همین عناصر مهم است. در فضای خانه‌های آن دوره، فرش‌ها بخش قابل توجهی از کف خانه را می‌پوشاندند و طرح‌های لاکی و رنگ‌های گرم در بسیاری از فرش‌ها دیده می‌شد. همین رنگ‌ها، در کنار چوب، پارچه و دیگر عناصر خانه، فضای داخلی را گرم‌تر و زنده‌تر می‌کردند؛ چیزی که در طراحی صحنه «بامداد خمار» هم به چشم می‌آید.

شمعدانی‌ها و لاله‌عباسی‌ها نیز فقط وسیله‌ای برای روشنایی نبودند. این عناصر همزمان کارکرد زیبایی داشتند و بخشی از ظاهر خانه را شکل می‌دادند. نور شمع در کنار رنگ و فرم این وسایل، به فضای داخلی حال‌وهوای متفاوتی می‌داد.

پنجره‌ها نیز جایگاه مهمی در این خانه‌ها داشتند؛ پنجره‌های متعدد نور روز را به فضای داخلی می‌آوردند، اما طراحی خانه به شکلی بود که حریم اندرونی و فضای خصوصی خانواده نیز حفظ شود. این ترکیب میان نور، حریم و معماری، بخشی از ویژگی‌های خانه ایرانی را شکل می‌داد.

شاید تماشای این خانه‌ها امروز جذاب‌تر هم شده باشد؛ در دوره‌ای که بسیاری از خانه‌های معاصر به سمت طراحی‌های مینیمال، تک‌رنگ و ساده رفته‌اند. حوض‌ها کمتر شده‌اند، پنجره‌ها کوچک‌تر یا محدودتر شده‌اند، شیشه‌های رنگی کمتر به چشم می‌خورند و فرش‌ها نیز در بسیاری از خانه‌ها کوچک‌تر و با تاثیر خنثی به کار می‌روند.

«بامداد خمار» در چنین شرایطی فقط یک دوره تاریخی را روایت نمی‌کند؛ بخشی از تصویری را به یاد می‌آورد که از خانه‌های ایرانی در ذهن ما باقی مانده است. خانه‌هایی پر از رنگ، فرش، گل، نور و جزئیات؛ خانه‌هایی که هر گوشه‌شان چیزی برای دیدن داشت و طراحی‌شان فقط بر اساس سادگی و کمینه‌گرایی شکل نگرفته بود.

شاید یکی از جذابیت‌های طراحی صحنه سریال همین باشد؛ تماشای خانه‌هایی که زمانی بخشی طبیعی از زندگی ایرانی بودند و امروز، بسیاری از آن جزئیات را بیشتر در قاب یک سریال تاریخی می‌بینیم تا در خانه‌های اطرافمان.