تولید مجموعه آثار آکاپلا در رادیو؛ تمام مسئولیت برعهده خواننده است
خواننده و تنظیم‌کننده مجموعه آثار آکاپلای رادیو با اشاره به دشواری‌ها و چالش‌های این گونه موسیقی گفت که برخلاف اجرای موسیقی با همراهی ساز در آکاپلا تمام مسئولیت بر عهده خواننده است.
به گزارش روزنه هنر از خبرگزاری مهر، مجموعه پنج‌گانه آثار آکاپلا با همکاری گروه تولید و تأمین رادیو ایران و مهدی حبیبی خواننده و تنظیم‌کننده این آثار، تولید شده است؛ مجموعه‌ای که با هدف توسعه قالب‌های متنوع موسیقایی و فراهم کردن ظرفیت‌های تازه برای استفاده در برنامه‌های رادیویی شکل گرفته است.
جایگزینی سازهای موسیقی با صدای خواننده
حسن ملاصالحی مدیر گروه تولید و تأمین رادیو ایران، با اشاره به شکل‌گیری ایده تولید این آثار توضیح داد: همکاری با مهدی حبیبی از زمان ورود او به رادیو ایران، در سه سال گذشته آغاز شد و طرح اولیه تولید قطعات موسیقی آوایی در قالب آکاپلا به مدیر شبکه و سپس گروه تولید و تأمین ارائه شد. با توجه به تجربه پیشین این هنرمند در تولید چنین آثاری و نیازسنجی انجام‌شده در شبکه، زمینه تولید این مجموعه فراهم شد تا تهیه‌کنندگان بتوانند از این آثار در برنامه‌های مختلف بهره ببرند.
وی با تشریح ویژگی‌های فنی موسیقی آکاپلا افزود: در این شیوه، صدای خواننده جایگزین سازهای موسیقی و برای شکل‌گیری یک اثر چندصدایی، ابتدا ملودی متناسب با شعر و مفهوم آن طراحی می‌شود. انتخاب دستگاه موسیقی، گام، ریتم و فواصل هارمونیک از جمله مراحل اصلی تولید این آثار است. در ادامه، با استفاده از فواصل مختلف صوتی، از جمله سوم، پنجم و اکتاو، ساختاری چندصدایی شکل می‌گیرد که در نهایت برای شنونده به صورت یک ملودی منسجم شنیده می‌شود.
ملاصالحی با اشاره به تفاوت‌های پنج اثر تولیدشده اظهار کرد: هر یک از این قطعات متناسب با پیام و مفهوم کلام، در گام و فضای موسیقایی متفاوتی طراحی شده‌اند و از نظر تنظیم، انتخاب فواصل، رنگ صوتی و ظرایف اجرایی نیز ویژگی‌های خاص خود را دارند. همچنین از تحریرها، ویبراسیون‌ها و دیگر تکنیک‌های متناسب با موسیقی دستگاهی ایران در این آثار استفاده شده است.
وقتی خواننده به‌تنهایی تمام بخش‌های موسیقی را اجرا می‌کند
مدیر گروه تولید و تأمین رادیو ایران، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آکاپلا را ضرورت تسلط خواننده بر مبانی موسیقی دانست و گفت: در این قالب، مسئولیت اجرای تمام بخش‌های موسیقایی بر عهده خواننده است و آشنایی کامل با تئوری موسیقی و سلفژ برای اجرای دقیق فواصل چندگانه اهمیت دارد. همین هماهنگی میان صداهاست که به اثر هویت و زیبایی می‌بخشد.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت گسترش این شیوه در برنامه‌های رادیویی بیان کرد: آثار آکاپلا می‌توانند با انتخاب کلام مناسب در حوزه‌های ورزشی، معارفی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ادبی تولید شوند. سرعت مناسب تولید، هزینه کمتر و امکان بهره‌برداری در بخش‌های مختلف برنامه‌ها از جمله مزیت‌های این قالب است. استفاده از نرم‌افزارهای دیجیتال و ظرفیت‌های هوش مصنوعی نیز می‌تواند به توسعه تولید آثار چندصدایی کمک کند.
تاکید بر شکل‌گیری هویت موسیقایی
مهدی حبیبی خواننده و تنظیم‌کننده این مجموعه نیز با اشاره به سابقه فعالیت خود در تولید آثار آکاپلا عنوان کرد: پیش از همکاری با رادیو ایران، حدود ۲ دهه تجربه تولید آثار موسیقی آوایی در رادیو و تلویزیون را داشتم و قطعات متعددی را در این قالب با موضوعات مختلف تولید کرده‌ام. با ورود به رادیو ایران، پیشنهاد توسعه این تجربه را مطرح کردم تا آثار تولیدشده در اختیار تهیه‌کنندگان شبکه قرار گیرد.
وی درباره دشواری‌های اجرای آکاپلا توضیح داد: در این شیوه، خواننده علاوه بر اجرای خط اصلی ملودی، باید فواصل هارمونیک را نیز به‌درستی اجرا کند. برخلاف اجرای موسیقی با همراهی ساز که بخشی از مسئولیت موسیقایی میان نوازندگان و خواننده تقسیم می‌شود، در آکاپلا تمام این مسئولیت بر عهده خواننده است. اجرای دقیق فواصل چندگانه روی ملودی اصلی، مهم‌ترین و در عین حال جذاب‌ترین بخش این تجربه به شمار می‌رود.
حبیبی با اشاره به تنوع موسیقایی این مجموعه افزود: پنج اثر تولیدشده از نظر گام، تنظیم، رنگ صوتی و ظرایف اجرایی با یکدیگر تفاوت دارند و تلاش شده است متناسب با مفهوم هر قطعه، هویت موسیقایی مستقلی شکل بگیرد. استفاده از ظرفیت‌های موسیقی دستگاهی ایران و تکنیک‌های مختلف آوازی نیز در تنظیم این آثار مورد توجه بوده است.
این خواننده و تنظیم‌کننده در پایان، تولید قطعات کوتاه یک‌دقیقه‌ای آکاپلا را از ظرفیت‌های قابل توسعه این شیوه دانست و پیشنهاد کرد با ایجاد اتاق تدوین موسیقی در رادیو ایران و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، زمینه تولید گسترده‌تر این آثار برای گروه‌های برنامه‌ساز فراهم شود.
